Πόσο συχνά έχουμε προβληματιστεί παρατηρώντας τις ποσότητες φαγητού που πετάμε και πόσες φορές έχουμε σκεφτεί το πόσο ανάγκη θα είχαν το φαγητό αυτό συνάνθρωποι μας οι οποίοι είτε υποσιτίζονται είτε ζουν κάτω από τα όρια της φτώχειας; Σύμφωνα με έρευνες σχεδόν 1,3 δις τόνοι τροφής ετησίως καταλήγουν στα σκουπίδια, όμως οι ποσότητες των τροφίμων που πετιούνται θα μπορούσαν να καλύψουν τις ανάγκες των ανθρώπων που υποσιτίζονται παγκοσμίως. Το ζήτημα της σπατάλης φαγητού αποτελεί ένα από τα πλέον πιο καίρια κοινωνικά προβλήματα σε διεθνή επίπεδο, έχοντας άμεσες επιπτώσεις σε ολόκληρη την ανθρωπότητα.
Αναζητώντας να μάθω περισσότερες πληροφορίες για το θέμα της σπατάλης τροφίμων, καθώς και για τις διαστάσεις που αυτό έχει στην χώρα μας, αποφάσισα να απευθυνθώ στον μη κυβερνητικό οργανισμό «Μπορούμε». Ο μη κυβερνητικός οργανισμός «Μπορούμε» έχει ως σκοπό του τη μείωση της σπατάλης τροφίμων καθώς και την καταπολέμηση του υποσιτισμού στην Ελλάδα. Η ομάδα του «Μπορούμε» αποτελείται από ανθρώπους γεμάτους θέληση να προσεγγίσουν αυτό το τόσο σημαντικό πρόβλημα της κοινωνίας μας, και να προσφέρουν απλόχερα βοήθεια σε ανθρώπους που το έχουν ανάγκη. Ξεκινώντας, πριν από περίπου 5 χρόνια κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα πρότυπο μοντέλο προσφοράς και διάσωσης τροφίμων με σκοπό τη μείωση της σπατάλης τροφίμων, το οποίο αξίζει να σημειωθεί ότι αποτελεί ελληνική καινοτομία. Η ανταπόκρισή τους ήταν άμεση και δέχτηκαν πρόθυμα να μας ενημερώσουν για το ζήτημα της σπατάλης τροφίμων, ο κ. Αλέξανδρος Θεοδωρίδης μας μίλησε εκ μέρους όλης της ομάδας «Μπορούμε». Ξεκινώντας μας είπε ότι η βασική ιδέα της οργάνωσής τους “είναι ότι πρέπει να υπάρχει ένας εύκολος τρόπος να αντιστραφεί το εξαιρετικά αρνητικό οξύμωρο που συναντάμε γύρω μας σχετικά με την τεράστια σπατάλη τροφίμων αφενός και συγχρόνως την πολύ μεγάλη ανάγκη επισιτιστικής βοήθειας που έχει δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα. Πέρα από τη βασική λειτουργία της διάσωσης και προσφοράς φαγητού, το Μπορούμε προσεγγίζει πλέον μέσω των προγραμμάτων του το ζήτημα της σπατάλης από κάθε σκοπιά και σε κάθε στάδιο της σπατάλης. Έτσι, έχουμε αναπτύξει, μεταξύ άλλων, το ενημερωτικό μας πρόγραμμα «Καμία μερίδα φαγητού χαμένη», το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Μπορούμε στο Σχολείο», και τα προγράμματα διάσωσης περισσευούμενης αγροτικής παραγωγής στο χωράφι και τη λαϊκή αγορά”. Το «Μπορούμε» δημιουργήθηκε μέσα “από την ανάγκη της καταπολέμηση του οξύμωρου της σπατάλης / ανάγκης, καταρχήν ως ο πιο εύκολος τρόπος διάσωσης και προσφοράς φαγητού προς αυτούς που το έχουν καθημερινά ανάγκη γύρω μας. Ξεκινήσαμε με 12 τυρόπιτες στα τέλη 2011 και μέχρι σήμερα έχουμε δικτυώσει παραπάνω από 6 εκατομμύρια μερίδες φαγητού από κάθε δυνατό δωρητή (από ιδιώτες μέχρι τις μεγαλύτερες εταιρείες τροφίμων) προς εκατοντάδες κοινωφελείς φορείς σε όλη την Ελλάδα”.
Η κοινωνία μας δεν είναι ενημερωμένη επαρκώς για το θέμα της σπατάλης τροφής όμως τα αποθέματα τροφής σε όλο τον κόσμο μειώνονται συνεχώς με αποτέλεσμα να αναπτύσσεται ο κίνδυνος υποσιτισμού παγκοσμίως. Η απάντηση του μας διαβεβαίωσε ότι αυτό “συμβαίνει ακριβώς επειδή δεν υπάρχει επαρκής ενημέρωση για το πως ο καθένας μας μπορεί να συμβάλλει στη μείωση της σπατάλης αλλά και στην αύξηση της επισιτιστικής βοήθειας. Το πείραμα του Μπορούμε έχει πετύχει ακριβώς επειδή με το μηχανισμό διάσωσης και προσφοράς μας έχουμε δημιουργήσει ίσως τον πιο εύκολο τρόπο προσφοράς των τροφίμων που περισσεύουν. Ουσιαστικά, ένας δωρητής το μόνο που έχει να κάνει είναι να μας ενημερώσει και όλα τα άλλα τα αναλαμβάνουμε εμείς, δηλαδή την εύρεση του κατάλληλου κοινωφελή φορέα-αποδέκτη και το συντονισμό της παραλαβής από το φορέα υπό τους όρους που ταιριάζουν στο δωρητή. Η ιστοσελίδα www.boroume.gr είναι ένα εξαιρετικό σημείο στο ελληνικό διαδίκτυο, στο οποίο μπορεί κάποιος να ενημερωθεί για τα πάντα γύρω από το θέμα αυτό, από τα αίτια μέχρι τα νούμερα, από τους τρόπους συμβολής του καθένα μέχρι και δεκάδες συνταγές και συμβουλές για το κάθε νοικοκυριό”. Καθώς η ανάγκη διάσωσης της τροφής γίνεται όλο και πιο σημαντική, πολλές χώρες της Ε.Ε. έχουν αρχίσει να συζητούν το θέμα σε πολιτικό επίπεδο. Η Γαλλία είναι το πρώτο κράτος της Ε.Ε. το οποίο από το 2015 θεσπίζει νόμους μέσω των οποίων διασφαλίζεται η διάσωση τροφής και η καταπολέμηση του υποσιτισμού. Στην χώρα μας, σύμφωνα με εκείνους “θεωρητικά όλα μπορούν να γίνουν, πρακτικά όμως στην Ελλάδα υπάρχουν πολύ σημαντικές δυσκολίες, από το γεγονός ότι δεν υπάρχει μια ενδελεχής έρευνα για να γνωρίζουμε επίσημα ποια είναι η κατάσταση της σπατάλης στην Ελλάδα μέχρι τη συνεχή πολιτική αστάθεια, η οποία δεν επιτρέπει να θεσπιστούν νόμοι για «δευτερεύοντα ζητήματα», πέρα από επείγοντα, αλλά και την συχνή αδυναμία ελέγχου και εφαρμογής τέτοιου είδους νόμων. Όμως, πέρα από τα παραπάνω, και βασιζόμενοι επίσης στην εξαιρετικά θετική εμπειρία της συνεργασίας μας με την ΑΒ Βασιλόπουλος, της οποίας πάνω από 200 καταστήματα πλέον προσφέρουν ό,τι περισσεύει με τη βοήθεια του Μπορούμε σε κοντινούς φορείς, πιστεύουμε ότι με θετικά επιχειρήματα, που θα πείσουν μια εταιρεία να το κάνει γιατί τη συμφέρει και όχι επειδή κάποιος της το επιβάλλει, μπορούμε να καταφέρουμε πολύ πιο ουσιαστικά αποτελέσματα σε αυτόν τον τομέα”.
Το «WeFood», που βρίσκεται στην Δανία, είναι το πρώτο super market το οποίο πουλάει αποκλειστικά προϊόντα τα οποία είτε έχουν λήξει είτε βρίσκονται σε φθαρμένες συσκευασίες. Στην Ελλάδα αν και επιτρέπεται να πωλούνται «προϊόντα περασμένης διατηρησιμότητας» (όχι ληγμένα προϊόντα αλλά αυτά που αναγράφουν «ανάλωση κατά προτίμηση») σε επιλεγμένα ράφια με την ειδική ένδειξη, δεν εφαρμόζεται με αποτέλεσμα πολλά τρόφιμα να καταλήγουν ημερησίως στα σκουπίδια των supermarkets. Όπως μας είπε και ο κ. Θεοδωρίδης ένα τέτοιο εγχείρημα θα ήταν σημαντικό να εφαρμοστεί στην χώρα μας, “όχι μόνο θα μπορούσε αλλά θα έπρεπε κιόλας. Το Μπορούμε σε κάθε περίπτωση εξετάζει αυτήν την περίπτωση πολύ προσεκτικά γιατί αποτελεί άλλο ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Ασφαλώς, θα πρέπει όμως να εξεταστούν πρώτα οι συγκεκριμένες νομικές συνθήκες της χώρας μας για αυτό, αλλά κυρίως και να αυξηθεί η ενημέρωση της κοινής γνώμης πάνω στο ζήτημα της σπατάλης, ώστε να υπάρξουν και οι πελάτες που θα στηρίξουν ένα τέτοιο εγχείρημα. Εμείς, καθημερινά προσπαθούμε να αυξήσουμε την ενημέρωση της κοινής γνώμης προς αυτήν την κατεύθυνση και ελπίζουμε μια μέρα να φτάσουμε και εμείς το επίπεδο της Δανίας”.
Το έργο του «ΜΠΟΡΟΥΜΕ» είναι αξιέπαινο, οι δράσεις του καθημερινά έχουν στόχο να βοηθήσουν συνανθρώπους μας οι οποίοι έχουν ανάγκη σίτισης όπως οι ίδιοι μας λένε “οι τρόποι με τους οποίους μπορεί κάποιος να συμβάλει περιορίζονται μόνο από τη φαντασία του και αυτό έχει αποδειχθεί από τα καταπληκτικά παραδείγματα τέτοιων περιπτώσεων τα τελευταία χρόνια. Σε κάθε περίπτωση μπορεί όποιος ενδιαφέρεται να ρίξει μια ματιά στην ιστοσελίδα μας www.boroume.gr όπου έχουμε μια σελίδα ειδικά αφιερωμένη προς αυτόν το σκοπό. Εν τέλει, ο καθένας μπορεί ξεκινώντας από τα ψώνια και το ψυγείο του μέχρι τις εταιρικές και κοινωνικές εκδηλώσεις που θα βρεθεί και θα περισσέψει φαγητό να ενημερώσει ως «πρεσβευτής» του μηνύματος μας «καμία μερίδα φαγητού χαμένη» να συμβάλλει ουσιαστικά στο σκοπό μας”. Η ανάγκη διάσωσης της τροφής μας αφορά ολόκληρη την κοινωνία μας καθώς το κοινωνικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα το οποίο προκαλεί σε αυτή αυξάνεται συνεχώς και οι επιπτώσεις για τον άνθρωπο, είναι άμεσες. Κάθε άνθρωπος σε ατομικό αρχικά επίπεδο θα έπρεπε να αρχίσει να σκέφτεται πώς θα μπορούσε να διαφυλάξει την τροφή του και να περιορίσει τη συνεχή σπατάλη φαγητού, αγοράζοντας και καταναλώνοντας με σύνεση και υπευθυνότητα.
